Birleşmiş Milletler’in Yunanistan’ın dördüncü Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) süreci öncesinde hazırladığı paydaş katkıları özetinde, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın kimlik, örgütlenme özgürlüğü, eğitim ve dini özerklik konularındaki sorunları ile nefret söylemine ilişkin görüş ve tavsiyeler yer aldı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR), Yunanistan’ın dördüncü Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) döngüsü kapsamında sivil toplum kuruluşları ve diğer paydaşların sunduğu katkıları içeren özet raporu yayımladı.
Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu’nun (ABTTF) açıklamasına göre raporda, Batı Trakya Türk Azınlığı’nı ilgilendiren başlıklara da geniş yer ayrıldı. ABTTF’nin BM’ye Mart 2026’da sunduğu katkının yanı sıra Avrupa Dil Eşitliği Ağı’nın (ELEN) Azınlıkla ilgili görüş ve tavsiyeleri de rapora yansıdı.
Türk kimliği ve örgütlenme özgürlüğü gündemde
ABTTF, OHCHR raporunun “Yerli Halklar ve Azınlıklar” bölümünün 22-25. paragraflarında kendi görüş ve tavsiyelerine doğrudan atıfta bulunulduğunu bildirdi.
Raporda ABTTF’ye atfen, Yunanistan’ın Lozan Antlaşması’ndaki “Müslüman azınlık” tanımına yaklaşımı nedeniyle Batı Trakya’daki Azınlığın Türk kimliğinin tanınmadığı görüşü aktarılıyor. ABTTF’nin Türk kimliğinin tanınması, örgütlenme özgürlüğünün güvence altına alınması ve ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması yönündeki talepleri de paydaş raporunda yer alıyor.
Eğitim ve dini özerklik de raporda
Eğitim konusunda ABTTF’nin azınlık ilkokullarının geçici olarak askıya alınması ve daha sonra kapatılmasına yönelik eleştirileri aktarılıyor. Federasyonun eğitim özerkliğinin yeniden tesis edilmesi, azınlık okullarına ilişkin karar süreçlerinde toplumun yetkilerinin korunması ve anadilde eğitim haklarına saygı gösterilmesi yönündeki tavsiyelerine de yer veriliyor.
Dinî özerklik başlığında ise ABTTF’nin seçilmiş müftülerin tanınması, devlet müdahalesinin sona erdirilmesi, 4964/2022 sayılı yasanın kaldırılması ve müftülüklerin işleyişinde Azınlığın belirleyici olması yönündeki görüş ve talepleri rapora yansıyan konular arasında bulunuyor.
ELEN’den Türkçe eğitim vurgusu
ABTTF’nin üyesi olduğu Avrupa Dil Eşitliği Ağı’nın (ELEN) katkılarında da Batı Trakya Türk Azınlığı’na ilişkin değerlendirmeler bulunuyor.
ELEN’in Yunanistan’a yönelik tavsiyeleri arasında Türk kimliğinin tanınması, Türkçe eğitime ve kaliteli eğitime erişimin güvence altına alınması ve Azınlığın kendi okullarını kurup yönetebilmesine olanak sağlanması bulunuyor.
Paydaş özetinde ayrıca ELEN’in ulusal ve dilsel azınlıklara mensup kişilere yönelik karalama, damgalama ve nefret söyleminin soruşturulmasına ilişkin tavsiyelerine de yer verildiği belirtiliyor.
İstanbul merkezli Yeryüzü Avukatları Derneği’nin (WOLAS) sunduğu bireysel paydaş katkısındaki Batı Trakya Türk Azınlığı’na ilişkin bazı tavsiyeler de rapora yansıyan görüşler arasında.
Habipoğlu: “Rapora doğrudan yansıması çok önemli”
ABTTF Başkanı Halit Habipoğlu, BM paydaş raporunda Azınlığın temel meselelerinin yer almasını önemsediklerini belirterek, Türk kimliği, örgütlenme özgürlüğü, eğitim ve dini özerklik ile nefret söylemi konularındaki görüşlerinin rapora yansımasını ABTTF’nin uzun süredir yürüttüğü uluslararası çalışmaların sonucu olarak değerlendirdi.
Yunanistan’ın insan hakları sicili, 2-13 Kasım 2026 tarihlerinde Cenevre’de yapılması planlanan UPR Çalışma Grubu’nun 53. oturumunda ele alınacak.