Rodop ilinde hasat öncesinde etkili olan şiddetli kuzey rüzgârları ve yoğun yağışlar, pamuk üreticilerini yeni bir ekonomik kayıp tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Ürünün yüzde 70–80’inin kozalaklarını açtığı dönemde yaşanan olumsuz hava koşullarını Meclis gündemine taşıyan Rodop Milletvekili Özgür Ferhat, ELGA’nın zararları bilimsel yöntemlerle tespit etmesini ve üreticilerin tazminat haklarının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Rodop ilinde pamuk üreticileri, yüksek üretim maliyetleri ve düşük ürün fiyatlarının ardından bu kez de olumsuz hava koşullarının yol açtığı zararlarla mücadele ediyor.
Hasat döneminin hemen öncesinde etkili olan kuvvetli kuzey rüzgârları ve yoğun yağışların pamuk tarlalarında önemli kayıplara neden olabileceği belirtilirken, Rodop Milletvekili Özgür Ferhat konuyu Parlamento gündemine taşıdı.
Ferhat, Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanı’na sunduğu yazılı soru önergesinde, pamuk üreticilerinin uğradığı zararların eksiksiz biçimde belirlenmesini, ELGA tarafından yürütülen incelemelerin bilimsel verilere dayanmasını ve olası tazminat sürecinin açıklığa kavuşturulmasını talep etti.
Pamuk hasada hazırlanırken fırtına ve yağmur vurdu
Üreticilerden alınan bilgilere göre, Rodop’taki pamuk tarlaları günler boyunca şiddeti 5 boforu aşan kuzey rüzgârlarının etkisi altında kaldı.
Ardından üç gün boyunca yoğun yağışlar görüldü. Yağışların bir günde yaklaşık 23 milimetreye ulaştığı belirtildi.
Yağışların ardından yeniden etkili olan kuvvetli kuzey rüzgârları, tarlalardaki olumsuz koşulları daha da ağırlaştırdı.
Hava olaylarının yaşandığı dönemde pamuk kozalaklarının yaklaşık yüzde 70–80’i açılmış, ürün hasat aşamasına yaklaşmıştı.
Bu nedenle açık kozalaklardaki pamuğun rüzgârın etkisiyle bitkiden koparak yere düşmesi ve hasat edilemeden kaybedilmesi riski ortaya çıktı.
Yoğun yağışların ise pamuk lifinin kalitesini, tohumların durumunu ve ürünün pazarlanabilir miktarını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
“Gözle görülen zararların tespiti yeterli değil”
Özgür Ferhat, zarar tespit çalışmalarında yalnızca tarlaların dış görünümüne bakılmasının gerçek kayıpları ortaya koymak için yeterli olmayacağını vurguladı.
ELGA’nın yaşanan olumsuz hava koşullarından haberdar edildiği ve zarar gören tarlalarda yerinde incelemeler gerçekleştirdiği belirtildi.
Ancak Ferhat, pamukta meydana gelebilecek bazı zararların ilk bakışta fark edilemeyebileceğine dikkat çekti.
Özellikle kozalakların içyapısında oluşabilecek bozulmaların, pamuk lifinin kalitesindeki düşüşün ve tohumlarda meydana gelebilecek zararların da değerlendirmeye alınmasını istedi.
Milletvekili, gerçek üretim kayıplarının belirlenmesi için bilimsel yöntemlerden, temsili örneklemelerden ve objektif ölçümlerden yararlanılması gerektiğini ifade etti.
Pamukta nem ve kalite kaybı da hesaba katılmalı
Ferhat’ın Meclis’e sunduğu soru önergesinde, pamuk üreticileri açısından büyük önem taşıyan bir başka konuya daha dikkat çekildi.
Pamuktaki nem oranının ürün ağırlığını etkileyebileceğini belirten Ferhat, nemden kaynaklanan ağırlık değişimleri ile gerçek üretim kayıplarının birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.
Bu kapsamda gerekli görülen tarlalardan numune alınması ve laboratuvar analizleri yapılması talep edildi.
Önergeyle, hasat edilebilir pamuk miktarındaki azalmanın yanı sıra ürünün kalitesinde ve pazarlanabilirliğinde meydana gelebilecek kayıpların da hangi kriterlere göre hesaplanacağı soruldu.
Böylece zarar tespitinin yalnızca tarlada görülen pamuk miktarına değil, ürünün gerçek ekonomik değerine de dayanması istendi.
ELGA tazminat ödeyecek mi?
Pamuk üreticilerinin en çok merak ettiği konuların başında, yaşanan zararların ELGA sigortası kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği geliyor.
Özgür Ferhat, Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanlığı’ndan şu konulara açıklık getirilmesini istedi:
- Hasat edilebilir pamuk miktarındaki kayıplar hangi kriterlere göre hesaplanacak?
- Kozalak içindeki bozulmalar ile lif ve tohum kalitesindeki düşüşler zarar tespitine dâhil edilecek mi?
- Gerekli durumlarda numune alınarak laboratuvar analizleri yapılacak mı?
- Zararların şiddetli rüzgâr ve yağışlardan kaynaklandığı hangi verilerle belirlenecek?
- Mevcut ELGA sigorta yönetmeliği kapsamında üreticilere tazminat ödenebilecek mi?
- Zarar tespit çalışmaları ne zaman tamamlanacak ve önemli kayıpların doğrulanması halinde hangi önlemler alınacak?
Ferhat, üreticilerin tazminat imkânları konusunda açık ve zamanında bilgilendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Üretici zaten yüksek maliyetlerle mücadele ediyor
Rodop’ta pamuk üreticileri son yıllarda artan mazot, gübre, tarım ilacı ve diğer üretim giderleri nedeniyle ciddi ekonomik zorluklar yaşıyor.
Pamuk fiyatlarının üretim maliyetleri karşısında yetersiz kalması, çiftçilerin gelirlerini olumsuz etkilerken hasat öncesinde yaşanan olumsuz hava koşulları yeni bir belirsizlik oluşturdu.
Bu nedenle olası ürün kayıplarının doğru biçimde hesaplanması, üreticilerin ekonomik açıdan korunması bakımından büyük önem taşıyor.
Özellikle hasat edilemeden yere dökülen pamuk miktarının ve kalitesi bozulan ürünün gerçek değerinin belirlenmesi, olası tazminatların adil biçimde hesaplanması açısından belirleyici olacak.
Ferhat: “Zarar tespitleri geciktirilmemeli”
Rodop Milletvekili Özgür Ferhat, zarar gören pamuk üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi için incelemelerin gereksiz yere uzatılmaması gerektiğini vurguladı.
Ferhat, zarar tespitlerinin bilimsel verilere ve adil kriterlere dayanmasının önemine işaret ederek, üreticilerin yaşadığı kayıpların gerçek boyutuyla ortaya konulmasını istedi.
Yapılacak incelemeler sonucunda önemli üretim kayıplarının doğrulanması halinde, hükümetin çiftçilerin mağduriyetini gidermek için hangi adımları atacağının da açıklanmasını talep etti.
Rodoplu pamuk üreticilerinin gözü şimdi ELGA’nın zarar tespit çalışmalarına ve Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanlığı’nın Özgür Ferhat’ın soru önergesine vereceği yanıta çevrildi.