Avrupa Birliği’nin 2028-2034 dönemini kapsayan yeni Ortak Tarım Politikası (OTP) taslağında, pamuk üreticilerine verilen özel desteğin korunması öngörülüyor! Üretime bağlı desteklerin kapsamının genişletilmesi, küçük çiftçilere yönelik yeni uygulamalar ve hayvancılık sektörüne sağlanacak yardımlar da gündemde. Ancak yeni düzenlemeler henüz kesinleşmiş değil. Batı Trakya’da geçimini pamuk ve tütünden sağlayan çiftçiler açısından özellikle iki ürün arasındaki destek farkı dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği’nin 2028-2034 döneminde uygulanması planlanan yeni Ortak Tarım Politikası (OTP), tarım sektöründe önemli değişiklikleri beraberinde getirmeye hazırlanıyor.
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan düzenleme taslağına göre, üretime bağlı tarımsal destekler kaldırılmayacak. Aksine, üye ülkelerin bu desteklere ayırabilecekleri kaynakların artırılması öngörülüyor.
Özellikle pamuk üretiminin önemli bir geçim kaynağı olduğu Rodop ve İskeçe illerindeki çiftçiler açısından en dikkat çekici gelişme ise pamuğa verilen özel desteğin yeni dönemde de korunmasının planlanması oldu.
Ancak yeni OTP’nin henüz müzakere aşamasında bulunması nedeniyle, desteklerin kesin miktarları ve uygulama koşulları önümüzdeki dönemde netleşecek.
Pamuğa verilen özel destek kaldırılmıyor!
Yeni OTP taslağında pamuk üreticilerine yönelik özel destek, diğer üretime bağlı yardımlardan ayrı bir düzenleme olarak yer alıyor.
Pamuk desteğinin hukuki dayanağını, Yunanistan’ın Avrupa Ekonomik Topluluğu’na katılımına ilişkin 1979 tarihli anlaşmada bulunan 4 No’lu Pamuk Protokolü oluşturuyor.
Avrupa Komisyonunun teklifinde de bu hukuki dayanağa açıkça atıfta bulunuluyor.
Böylece pamuk üreticileri için büyük önem taşıyan özel destek mekanizmasının 2028 sonrasında da devam etmesi öngörülüyor.
Bununla birlikte, yeni dönemde pamuk için dönüm başına ne kadar ödeme yapılacağı henüz belirlenmiş değil.
Destek miktarları, Avrupa Birliği bütçesine ilişkin müzakereler ve uygulama düzenlemelerinin tamamlanmasının ardından açıklığa kavuşacak.
Üretime bağlı desteklerin payı yüzde 20’ye çıkarılabilecek
Avrupa Komisyonu’nun teklifine göre, üye ülkelerin belirli tarım ve hayvancılık sektörlerine ayırabilecekleri üretime bağlı desteklerin üst sınırı yüzde 13’ten yüzde 20’ye yükseltilebilecek.
Ayrıca özel desteğe ihtiyaç duyan sektörler ve bölgeler için yüzde 5 oranında ilave kaynak ayrılabilmesi öngörülüyor.
Bu desteklerin özellikle ekonomik güçlük yaşayan, ancak toplumsal, ekonomik veya çevresel açıdan önem taşıyan üretim alanlarına yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Yeni sistemde desteklerin, üretimin niteliğine göre ekili arazi üzerinden veya hayvan sayısına bağlı olarak verilmesi planlanıyor.
Hayvancılık ve arıcılık destek kapsamında
Yeni düzenleme taslağında sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, koyun ve keçi yetiştiriciliği ile arıcılık gibi faaliyetler üretime bağlı destek kapsamında yer alıyor.
Bu durum, Batı Trakya’da küçükbaş hayvancılıkla uğraşan üreticiler açısından da önem taşıyor.
Ancak desteklerin verilmesinde yalnızca hayvan sayısının değil, işletmelerin ekonomik ihtiyaçlarının ve çevresel koşulların da dikkate alınması öngörülüyor.
Özellikle çevresel açıdan hassas bölgelerde hayvan yoğunluğuna ilişkin sınırlamalar uygulanabilecek.
Domuz ve kümes hayvanları için ise hayvan başına üretime bağlı destek öngörülmüyor.
Tütün üreticileri için olumsuz tablo değişmiyor
Batı Trakya Türk Azınlığının geleneksel tarım ürünlerinden biri olan tütün açısından ise yeni düzenleme umut verici bir değişiklik içermiyor.
Avrupa Komisyonu’nun teklifinde tütün ve şarap üretimi, üretime bağlı destek kapsamı dışında bırakılıyor.
Dolayısıyla pamuk için özel destek mekanizmasının korunması planlanırken, tütün üreticilerine benzer nitelikte bir üretime bağlı destek sağlanması öngörülmüyor.
Bu ayrım, özellikle geçmişte önemli bir tütün üretim merkezi olan Batı Trakya açısından dikkat çekiyor.
Bölgede tütün üreticilerinin karşı karşıya bulunduğu düşük ürün fiyatları, artan üretim maliyetleri ve gelir kayıpları dikkate alındığında, yeni OTP’nin tütün sektörüne yönelik yaklaşımı önem taşıyor.
Küçük çiftçiler destek sistemine dikkat etmeli!
Yeni OTP teklifinde küçük tarım işletmeleri için daha basit bir destek sistemi de öngörülüyor!
Buna göre, yıllık 3 bin euroya kadar destek sağlayabilecek basitleştirilmiş sisteme katılan üreticilerin, ayrıca üretime bağlı desteklerden yararlanamayacağı belirtiliyor.
Başka bir ifadeyle, küçük çiftçilere yönelik bu ödeme, üretime bağlı desteğin yerine geçecek.
Bu nedenle özellikle pamuk yetiştiren küçük arazi sahiplerinin, hangi destek sisteminin kendileri açısından daha avantajlı olduğunu dikkatle değerlendirmeleri gerekecek.
Üreticilerin yalnızca basitleştirilmiş sistemin sağlayacağı ödemeyi değil, mevcut üretime bağlı desteklerden vazgeçmeleri halinde yaşayabilecekleri gelir kaybını da hesaba katmaları önem taşıyor.
Yeni tarım politikası henüz kesinleşmedi
Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemine ilişkin yeni OTP teklifini 16 Temmuz 2025 tarihinde sundu.
Ancak teklifin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu ile Avrupa Birliği Konseyi’nin anlaşmaya varması gerekiyor.
Müzakerelerde çiftçilere sağlanacak gelir destekleri, desteklerin dağılımı, küçük işletmelerin korunması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve büyük tarım işletmelerine uygulanabilecek ödeme üst sınırları ele alınıyor.
Avrupa Parlamentosu’nda da taslak üzerinde binlerce değişiklik önerisi bulunuyor.
Öte yandan yeni tarım politikasının toplam mali kaynakları, Avrupa Birliği’nin 2028-2034 dönemine ilişkin bütçe görüşmelerine bağlı olarak belirlenecek.
Bu nedenle teklifin mevcut hükümleri, kesinleşmiş uygulamalar olarak değerlendirilmemeli.
Mevcut destekler 2027 sonuna kadar devam edecek
Yeni Ortak Tarım Politikası’nın 1 Ocak 2028 tarihinde uygulanmaya başlanması hedefleniyor.
Bu tarihe kadar 2023-2027 dönemine ait mevcut OTP Stratejik Planı yürürlükte kalacak.
Dolayısıyla 2026 ve 2027 yıllarında yapılacak tarımsal destek ödemeleri mevcut kurallar çerçevesinde gerçekleştirilecek.
Batı Trakyalı çiftçiler açısından yeni dönemin en önemli iki başlığı ise pamuk özel desteğinin korunması ve tütünün üretime bağlı desteklerin dışında kalmaya devam etmesi olacak.
Ancak pamuk üreticilerinin gerçekten ne kadar destek alacağı, küçük çiftçilerin hangi sistemi tercih edebileceği ve diğer tarım sektörlerine ayrılacak kaynaklar, Avrupa Birliği düzeyindeki müzakerelerin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.
Kaynak: Haber, e-agrotis.gr sitesinin Avrupa Komisyonu’nun 2028-2034 OTP teklifine ilişkin aktardığı bilgiler esas alınarak, Cumhuriyet tarafından hazırlanmıştır…