Birden Fazla Kurumda Geçen Süreler
Nasıl Hesaplanıyor?
Yunanistan’da farklı sigorta kurumlarında çalışan binlerce kişi için emeklilik hesabında “ardışık sigorta” belirleyici rol oynuyor. Özellikle 1 Ocak 2017’de e-ΕΦΚΑ’nın faaliyete geçmesinden önce birden fazla eski sigorta kurumunda (örneğin ΙΚΑ, ΟΑΕΕ) prim ödeyenlerin süreleri özel kurallarla birleştiriliyor.
Ardışık sigorta nedir?
Ardışık sigorta, 31 Aralık 2016’ya kadar farklı eski sigorta kurumlarında geçen sürelerin birleştirilerek emeklilik hakkı ve maaş hesabında birlikte dikkate alınması anlamına geliyor. Bu sayede sigortalı, tüm çalışma süresini tek bir kurumda geçmiş gibi emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Paralel sigorta nedir?
Paralel sigorta ise özellikle 1 Ocak 2017 sonrası dönemde, birden fazla faaliyetten aynı anda prim ödenmesi durumunu ifade ediyor. Bu süreler hak kazanımında tek ve birleşik olarak değerlendiriliyor.
Başvuru hangi kuruma göre inceleniyor?
Emeklilik başvurusu öncelikle kişinin e-ΕΦΚΑ’ya geçmeden önce bağlı olduğu son eski kurumun şartlarına göre inceleniyor. Eğer bu kurumun koşullarıyla hak kazanılamazsa, dosya önceki kurumlar esas alınarak sırayla değerlendiriliyor.
Tüm sürelerin birleştirilmesi zorunlu mu?
31 Aralık 2016’ya kadar geçen sürelerin ardışık sigorta kapsamında birleştirilmesi zorunlu değil. Sigortalı, belirli bir eski kurumdaki süresinin hesaba katılmasını isteyip istemediğini başvuru sırasında beyan edebiliyor. Ancak beyan bağlayıcı nitelik taşıyor ve emeklilik sonrası değiştirilemiyor.
Buna karşılık 1 Ocak 2017 sonrası e-ΕΦΚΑ’daki sigortalılık süresi ile, kişinin hâlen sürdürdüğü faaliyete karşılık gelen eski kurum süresi zorunlu olarak hesaba katılıyor.
Birden fazla emekli maaşı mümkün mü?
e-ΕΦΚΑ, tüm sürelerin birleştirilmesiyle tek bir emekli maaşının mı yoksa ayrı ayrı maaşların mı daha avantajlı olacağını değerlendirerek sigortalı lehine olan seçeneği uyguluyor.
15 yıl ile emeklilik!
Diğer koşullar sağlanamıyorsa, 67 yaşında en az 15 yıl (4.500 gün) sigortalılık süresiyle emeklilik imkânı da inceleniyor.
Emekli maaşı nasıl hesaplanıyor?
Toplam emekli maaşı, “ulusal emekli aylığı” ile “katkı payına dayalı (oransal) emekli aylığı”nın toplamından oluşuyor. Hesaplamada tanınan tüm sigortalılık süreleri ve ilgili kazançlar dikkate alınıyor.
Paralel süreler nasıl değerlendiriliyor?
Paralel sigortalılık süresi, ya ikinci bir oransal maaş hesabında ya da mevcut maaşa ek artış (prim artışı) olarak kullanılabiliyor. 13 Mayıs 2016 sonrası başvurularda paralel süre için artış uygulanıyor.
31 Aralık 2016’ya kadar geçen ve hak kazanımında kullanılmayan paralel süreler için yıllık yüzde 0,075 oranında (her yüzde 1 ek prim için) artış hesaplanıyor. Bu durumda emekli maaşına esas kazanç, ödenen ek prim matrahına göre belirleniyor. Uzmanlar, birden fazla kurumda sigortalı olanların emeklilik başvurusu öncesinde ayrıntılı hesap yaptırmalarının, ileride gelir kaybı yaşamamaları açısından kritik olduğunu vurguluyor.