Yunanistan’da 1 Aralık 2025 itibarıyla yürürlüğe giren “dijital sevk irsaliyesi” zorunluluğu, tarım sektöründe ciddi bir krize dönüşme riski taşıyor! Uzmanlar, kuralların yeterince bilinmemesi nedeniyle binlerce çiftçinin ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor…
Yeni düzenlemeye göre, çiftçiler dahil olmak üzere ürün sevkiyatı yapan herkesin, her taşıma işlemi için dijital sevk irsaliyesi düzenlemesi gerekiyor. Ancak sahadaki durumun farklı olduğu belirtiliyor. Özellikle tütün üreticileri başta olmak üzere birçok çiftçinin hâlâ bu zorunluluğu yerine getirmediği ifade ediliyor.
“Satış var, belge yok” sorunu!
Sektörde yaşanan sorunu somut bir örnek ortaya koyuyor. Bir çiftçinin 17 Aralık 2025’te deposundaki tütünleri bir tüccara sattığı, ürünlerin kamyonla yüklenip götürüldüğü ancak bu süreçte dijital sevk irsaliyesi düzenlenmediği belirtiliyor.
Oysa mevcut sistemde:
- Kooperatif satış faturası kesiyor
- Çiftçiye hesap dökümü veriliyor
- Ancak ürünün taşınmasına ilişkin zorunlu dijital belge çoğu zaman eksik kalıyor
Daha da çarpıcı olan ise bazı çiftçilerin hâlâ eski usul kağıt irsaliye düzenleyerek yükümlülüklerini yerine getirdiğini sanması. Oysa 1 Aralık 2025’ten itibaren kâğıt irsaliyeler tamamen geçersiz hale geldi.
Denetimde ceza: 5 bin Euro…
Yeni uygulamaya göre, sevkiyat sırasında dijital irsaliyenin bulunmaması halinde ciddi yaptırımlar söz konusu. Yolda yapılacak bir denetimde:
- Tüccarın kamyonu
- Ya da çiftçinin kendi aracı
durdurulursa, eksik belge nedeniyle 5 bin euroya kadar para cezası kesilebiliyor.
Üstelik risk sadece anlık denetimlerle sınırlı değil. Yetkililerin geçmişe dönük inceleme yapması halinde, 1 Aralık 2025 sonrası satışlar için dijital irsaliyelerin talep edilebileceği, eksik belgelerde yine ceza uygulanabileceği belirtiliyor.
Çiftçiye çağrı: “Kontrol edin”…
Uzmanlar, özellikle “normal KDV rejimine” tabi çiftçilerin acilen durumlarını gözden geçirmesi gerektiğini vurguluyor. Dijital irsaliyelerin:
- Ya çiftçi tarafından
- Ya da ürünü satın alan tüccar tarafından
düzenlenmiş olması gerekiyor. Eğer tüccar belgeyi düzenleyecekse, çiftçinin sevkiyat başlamadan önce bu belgeyi temin etmesi şart.
İstisnalar ve kritik detaylar!
Düzenlemede bazı istisnalar da yer alıyor:
- “Özel rejime” tabi çiftçiler dijital irsaliye düzenlemek zorunda değil. Bu durumda belgeyi alıcı/tüccar hazırlıyor.
- Tüccarlar, belgenin düzenlenmediği durumlarda “miktar teslim fişi” kesebiliyor ancak bu belge sadece kendi tesislerinde düzenlenebiliyor, taşıma sırasında geçerli sayılmıyor.
- 12 Ekim 2026’dan itibaren bu belgelerin myDATA sistemine bildirilmesi zorunlu olacak.
“Ters irsaliye” çözümü…
Uzmanlara göre en pratik çözüm, “ters irsaliye” uygulaması. Bu sistemde, ürünü almaya gelen tüccar, çiftçi adına dijital sevk irsaliyesini kendisi düzenleyebiliyor. Ancak bu uygulama yasal bir zorunluluk değil; çiftçinin bunu özellikle talep etmesi gerekiyor.
“Binlerce işletme risk altında” Dijital sisteme geçişin doğru uygulanmaması halinde, özellikle küçük ölçekli tarım işletmelerinin ağır cezalar nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, çiftçilerin tüccarlarla koordinasyon içinde hareket etmesi ve her sevkiyat için dijital belge düzenlenmesini sağlaması gerektiğini vurguluyor…