ND Hükümeti, 2026 sonunda yaşam beklentisindeki değişimlere bağlı olarak emeklilik yaş sınırlarının 1 Ocak 2027’den itibaren yükseltilip yükseltilmeyeceğine karar verecek! Tartışmaların odağında ise bugün 55 yaşında olan kuşak bulunuyor…
Ülkedeki emeklilik yaş sınırlarının 2027’den itibaren değişebileceği yönündeki tartışmalar yeniden gündeme geldi. Ülkede mevcut düzenleme, emeklilik yaşının 65 yaş üzeri nüfusun yaşam beklentisiyle bağlantılı olarak belirlenmesini öngörüyor. Bu kapsamda hükümetin 2026 yılı sonunda yeni bir karar alması bekleniyor.
Düzenleme çerçevesinde değişikliklerin, her üç yılda bir hazırlanan Ulusal Aktüerya Kurumu raporuna dayanacağı belirtildi.
62 ve 67 yaş sınırı artabilir!
Aktüerya Kurumu’nun son çalışmasına göre, 2030 yılına kadar yasal emeklilik yaş sınırlarının 62 ve 67’den yaklaşık 1,5 yıl yükselmesi öngörülüyor.
Artışın 1 Ocak 2027 itibarıyla tek seferde mi uygulanacağı yoksa 2027-2030 döneminde kademeli mi hayata geçirileceği ise hükümetin belirleyeceği mekanizmaya bağlı olacak.
Kademeli uygulama senaryosunda, 2015-2021 dönemindeki modele benzer şekilde her yıl yaş sınırının yeniden belirlenmesi gündeme gelebilir. Buna göre örnek olarak:
- 2027’de 62 yaşını dolduranların 62,6 yaşında,
- 2028’de 62 yaşını dolduranların 62,9 yaşında,
- 2030’da 62 yaşını dolduranların ise 63,5 yaşında emekli olabileceği ifade edildi.
Mevcut sistem “kilitli” iki temel sınır içeriyor…
Yunanistan’da şu anda emeklilik yaşı iki ana kategori üzerinden uygulanıyor:
- 40 yıl sigorta (12 bin prim günü) şartıyla 62 yaş,
- En az 15 yıl sigorta (4 bin 500 prim günü) şartıyla 67 yaş.
Çalışma Bakanlığı kaynakları ise kısa vadede doğrudan bir artış öngörülmediğini belirterek, ülkenin geçmiş yıllarda zaten önemli yaş artışları yaptığını vurguladı. Buna göre 2013’ten itibaren yaş sınırları 62 ve 67’ye yükseltilmiş, 2015’te çıkarılan yasa ile ara yaş sınırlarında da artış uygulanmıştı.
Demografi belirleyici olacak!
Uzmanlara göre 2027 sonrası olası değişiklikler, üç temel demografik göstergeye bağlı olacak:
- 65 yaş üstü bağımlılık oranının yüzde 39’dan yüzde 60’a yaklaşması,
- yaşlanma endeksinin yükselmesi (170 yaşlıya 100 çalışma çağındaki kişi),
- doğurganlık oranının 2018’de 1,3 iken 2022’de 1,5’e çıkmasına rağmen halen düşük seviyede kalması.
Ayrıca doğum-ölüm dengesi de açık vermeye devam ediyor. Açığın 2018’de 33 bin 856 kişi iken 2022’de 64 bin 706 kişiye yükseldiği bildirildi.
OECD: 2050’ye kadar 66 yaş ihtimali!
OECD’nin “Pensions at a Glance 2025” raporunda ise Yunanistan’da 40 yıl sigortalılık şartıyla 62 yaşta emeklilik uygulamasının 2050’ye kadar 66 yaşa çıkabileceği öngörülüyor.
Raporda Yunanistan’ın uluslararası ölçekte en düşük fiili emeklilik yaşına sahip ülkelerden biri olduğu, Avrupa’da ise birçok ülkenin hâlihazırda 66-67 yaş bandına geçtiği belirtiliyor.
OECD’ye göre en büyük yükün, 2024’te işgücüne katılan 22 yaşındaki yeni kuşak üzerinde oluşacağı; bu grubun emeklilik yaşının 62’den 66’ya çıkabileceği ve emeklilik için 44 yıl sigortalılık süresine ulaşmasının gerekebileceği ifade ediliyor.
Kamu-özel sektör farkı dikkat çekiyor
Verilere göre Yunanistan’da özel sektörde ortalama emeklilik yaşı 62 civarında seyrederken, kamu sektöründe bu yaşın 60-61’e kadar düştüğü kaydedildi.
Avrupa Sigorta ve Mesleki Emeklilik Otoritesi (EIOPA) ise işgücünün yaşlanması nedeniyle gelecekte kamu sosyal güvenlik sistemlerinin emeklilik finansmanında zorlanacağını, bu riskin Yunanistan’da demografik yaşlanma nedeniyle daha belirgin olacağını belirtiyor!
Kaynak: Dnews