Narenciyede kısmi koruma, FETA’da 7 yıl belirsizlik:
Yunan çiftçisi temkinli…
Avrupa Birliği ile Latin Amerika ülkeleri (Mercosur) arasında 25 yıl süren müzakerelerin ardından imzalanması beklenen ticaret anlaşması, Yunanistan’da en çok çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşan üreticiler arasında tartışma yarattı. Anlaşma, Avrupa genelinde olduğu gibi Yunan çiftçileri açısından da fırsatlar kadar ciddi riskler barındırıyor.
Yunanistan anlaşmaya olumlu oy veren ülkeler arasında yer alırken, kararın özellikle narenciye, süt ürünleri ve hayvancılık sektörü üzerindeki etkileri dikkatle izleniyor. Avrupa genelinde birçok çiftçi örgütü anlaşmaya sert tepki gösterirken, Yunan çiftçiler ise “koruma var ama yeterli mi?” sorusunu gündeme taşıyor.
Narenciyede koruma var, endişe sürüyor…
Yetkili kaynaklara göre Yunanistan, müzakerelerde narenciye ürünleri için ek gümrük vergileri uygulanmasını sağlayarak yerli üreticinin fiyat ve rekabet gücünü korumayı hedefledi. Ancak çiftçiler, Latin Amerika’dan yapılacak ithalatın uzun vadede piyasa dengesini bozabileceği ve küçük üreticiyi zorlayabileceği görüşünde.
FETA’da 7 yıllık geçiş süresi çiftçiyi tedirgin ediyor…
Anlaşmanın çiftçiler açısından en tartışmalı başlıklarından biri ise FETA peyniri oldu. FETA’ya coğrafi işaret koruması getirilse de, Arjantin, Brezilya ve Uruguay’da hâlihazırda “feta” adıyla üretim yapan firmalara 7 yıllık geçiş süresi tanınması, Yunan süt üreticileri arasında büyük rahatsızlık yarattı.
Bu süre boyunca “FETA” adının kullanılmaya devam edilecek olması, üreticilere göre taklit ürünlerin piyasada kalmasına ve fiyat baskısına yol açabilir. Çiftçi birlikleri, bu durumun özellikle küçük ve orta ölçekli hayvancılığı olumsuz etkileyeceğini savunuyor.
Ucuz et ithalatı baskısı…
Anlaşma kapsamında Mercosur ülkelerinden 90 bin ton sığır eti ve 190 bin ton kanatlı eti ithalatına izin verilmesi de çiftçilerin tepkisini çeken bir diğer konu oldu. Her ne kadar Yunanistan’da yerli et üretimi sınırlı olsa da, çiftçi temsilcileri bu ithalatın Avrupalı üreticilerin elde ettiği fiyatları aşağı çekebileceği uyarısında bulunuyor.
Çiftçiler neden karşı çıktı?
Avrupa’da Fransa, Polonya, Avusturya, İrlanda ve Macaristan gibi ülkelerin anlaşmayı reddetmesinin temel nedeni, çiftçilerin yoğun baskısı oldu. Özellikle Fransa’da tarım sektörü, Mercosur ürünlerinin daha düşük maliyetle üretildiğini ve bu durumun Avrupa çiftçisini rekabet edemez hale getireceğini savunuyor.
İtalya ise çiftçiler için 45 milyar avroluk ek destek sözü aldıktan sonra anlaşmaya destek verdi.
Çiftçinin gözü Brüksel’de…
Anlaşma, 700 milyondan fazla nüfusu kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret alanlarından birini oluştururken, Yunan çiftçileri için asıl soru hâlâ yanıt bekliyor: “Koruma önlemleri kâğıt üzerinde mi kalacak, yoksa tarlaya ve ahıra gerçekten yansıyacak mı?” Çiftçi örgütleri, önümüzdeki dönemde fiyatlar, ithalat artışı ve devlet desteklerinin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor…