ND Hükümeti’nin İsrail’den yaklaşık 3 milyar avro karşılığında tedarik etmeyi planladığı “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma sistemi, kaynak kodu tartışmasıyla gündemde. İsrailli yetkilinin Yunanistan’ın kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, Atina’da hükümete yönelik eleştirileri artırdı.
Yeni Demokrasi (ND) Hükümeti’nin İsrail ile imzaladığı yaklaşık 3 milyar avroluk “Aşil Kalkanı” hava savunma anlaşması, bu kez sistemin kaynak koduna ilişkin tartışmalarla gündemde.
İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel’in Kathimerini gazetesine verdiği röportajda, Yunanistan’ın sistemin komuta ve kontrol kabiliyetleriyle bağlantılı kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, muhalefetin ve Yunan basınının tepkisine neden oldu.
Patel, Yunanistan’ın kaynak koduna erişip erişemeyeceğine ilişkin soruya, kaynak kodunun kullanım lisansı anlaşmasına dahil edilmediği yanıtını verdi.
Bu açıklama, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın daha önce yaptığı açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde Atina’da soru işaretlerini artırdı.
Muhalefet hükümetten açıklama istedi
Muhalefetteki PASOK, “Aşil Kalkanı”nın kaynak koduna Yunanistan’ın erişiminin bulunup bulunmadığının hükümet tarafından açıkça ortaya konulmasını istedi.
PASOK’un savunmadan sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, Savunma Bakanı Dendias’ın 23 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Yunan Silahlı Kuvvetleri için tedarik edilecek sistemlerde kaynak koduna erişim sağlanamaması halinde sürecin ilerlemeyeceğini söylediğini hatırlattı.
Katrinis, buna karşın İsrail Savunma Bakanlığının 31 Ağustos tarihli açıklamasında, yeni ulusal komuta ve kontrol altyapısının İsrailli Rafael şirketi tarafından geliştirileceğinin belirtildiğine dikkat çekti.
Katrinis, “Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ait olacak?” sorusunu gündeme getirerek konuyu 1 Eylül’de Meclis’e taşıdıklarını ve Savunma Bakanlığından yazılı yanıt beklediklerini açıkladı.
Milletvekili, milyarlarca avroluk savunma tedarikinde kaynak kodunun mülkiyeti ve erişim yetkisinin ulusal çıkarların korunması açısından kritik önem taşıdığını belirterek anlaşmanın teknik ve hukuki hükümlerinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.
‘Ulusal denetim’ tartışması
Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın kurduğu Yunan Sol İttifakı (ELAS) da İsrailli yetkilinin açıklamalarının Yunanistan’ın komuta ve kontrol sistemi üzerindeki denetimi konusunda ciddi soru işaretleri yarattığını savundu.
Parti, Yunanistan’ın sistem üzerinde tam denetime sahip olmaması durumunda ülkenin dışa bağımlılığının artabileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan, eski Maliye Bakanı Yanis Varufakis ise anlaşma sonrasında yaptığı açıklamada, İsrail ile imzalanan “Aşil Kalkanı” anlaşmasının “utanç verici” olduğunu belirterek, “Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına rağmen, biz yönetici sınıfımızın bu rezil anlaşmayla Yunanistan’ı lekelemesine izin verdik.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Ülke basınında yer alan değerlendirmelerde ise İsrail’in son açıklamalarında teknoloji transferi ile yazılım ve teknolojinin ortak kullanımından söz edilmesine karşın kaynak kodunun Yunanistan’a devredileceğine ilişkin açık bir ifadenin bulunmadığına dikkat çekildi.
Efimerida ton Syntakton gazetesi ayrıca Kathimerini’nin internet sitesinde Patel’in kaynak koduna ilişkin soru-cevap bölümünün bir süre yayımdan kaldırıldığını, ardından İsrail Savunma Bakanlığından gelen yeni bilgilere dayanılarak metnin güncellendiğini öne sürdü.
To Vima gazetesi de gelişmeleri “Aşil Kalkanı’nda kaynak kodu konusunda bulanık tablo” başlığıyla değerlendirdi.
3 milyar avroluk savunma ağı
Yunanistan ile İsrail arasında 31 Ağustos’ta Tel Aviv’de imzalanan anlaşma kapsamında Yunanistan’da çok katmanlı bir hava ve füze savunma ağı kurulması planlanıyor.
Projede David’s Sling (Davud Sapanı) ve Barak MX sistemlerinin yanı sıra Rafael tarafından geliştirilen Spyder hava savunma sistemi ile Israel Aerospace Industries’in (IAI) MMR tipi çok görevli radarlarının bulunması öngörülüyor.
Anlaşmanın önemli unsurlarından biri de Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni ulusal komuta ve kontrol sistemi.
Muhalefet partileri ise anlaşmanın Yunanistan’ın İsrail’e teknolojik ve stratejik bağımlılığını artırabileceğini savunuyor. Anlaşmanın maliyeti ve Atina’nın dış politikasına olası etkileri de ülkedeki tartışmaların başlıca başlıkları arasında yer alıyor.
Kaynak: AA
