Fener Rum Patriği Vartholomeos, Hürriyet gazetesine verdiği söyleşide Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması yönündeki beklentilerini dile getirirken, Türk-Yunan ilişkileri ve Azınlık Haklarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Vartholomeos, iki ülkedeki azınlıkların siyasi hesaplaşmaların aracı haline getirilmemesi gerektiğini belirterek, Yunanistan’daki Müslüman Türk Azınlığına yönelik yaklaşım konusunda da dikkat çekici mesajlar verdi!
Heybeliada Ruhban Okulu’ndaki restorasyon çalışmalarının tamamlanmak üzere olduğunu belirten Vartholomeos, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın okulun yeniden açılma imkanlarının araştırılması yönündeki talimatının kendilerine umut verdiğini söyledi. Milli Eğitim Bakanlığı, YÖK ve Patrikhane arasında yürütülen görüşmelerin olumlu sonuçlanmasını beklediklerini ifade eden Vartholomeos, okulun yeniden açılması halinde açılışın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla yapılmasını arzu ettiklerini kaydetti.
Türk-Yunan ilişkilerinde diyaloğun önemine vurgu yapan Vartholomeos, iki ülke liderlerinin son dönemde sürdürdüğü temasları memnuniyetle karşıladığını belirterek, anlaşmazlıkların çözüm yolunun diyalog olduğunu ifade etti.
Söyleşinin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Yunanistan’daki Müslüman Türk Azınlığı ile ilgili değerlendirmeler oldu. Vartholomeos, azınlıkların Türk-Yunan ilişkilerinin seyrine göre değerlendirilmesinin adil olmadığını belirterek şu görüşleri dile getirdi:
“Bizler bir ülkenin diğer ülkedeki temsilcileri değiliz; ayrıca hiç kimse bizi siyasi çekişmelerin ve hesapların rehinesi haline getirmemeli. Aynı arzunun, Yunanistan’daki azınlık mensupları tarafından da paylaşıldığına inanıyorum.”
Vartholomeos’un bu açıklamaları, Batı Trakya Müslüman Türk Azınlığı‘nın uzun yıllardır dile getirdiği talepler ve yaşadığı hak ihlalleri açısından da dikkat çekici bulundu.
Lozan Antlaşması ile güvence altına alınan azınlık haklarına rağmen Batı Trakya Türkleri, yıllardır etnik kimliklerinin resmen tanınmaması, dernek isimlerinde “Türk” kelimesinin kullanılmasına yönelik engeller, seçilmiş müftülerin tanınmaması, vakıf yönetimleri üzerindeki devlet müdahaleleri ve azınlık eğitim kurumlarının kapatılması gibi birçok konuda Atina yönetimini eleştiriyor.
Buna karşılık Türkiye’de son yıllarda gayrimüslim azınlıkların hakları konusunda önemli adımlar atıldığını belirten Vartholomeos, özellikle 2000’li yıllardan sonra Rum Ortodoks Azınlığı başta olmak üzere gayrimüslim toplulukların devletle ilişkilerinde kayda değer iyileşmeler yaşandığını ifade etti.
Patrik Vartholomeos söyleşisinde ayrıca Ukrayna ve Ortadoğu’daki savaşlara da değinerek, savaşın büyük bir günah olduğunu söyledi. Din adamlarının barış, adalet ve diyalog için çalışmakla yükümlü olduğunu vurgulayan Vartholomeos, “Her türlü anlaşmazlığın çözüm yolu diyalog olmalıdır; sadece ve sadece diyalog” ifadelerini kullandı.